Istanbul của những con mọt sách

(trích từ topic đang viết bên phuot.vn "Thổ Nhĩ Kỳ - Em uống một ly trà táo nhé")

Chúng tôi ghé vào một tiệm sách tên là Galeri Kayseri nằm ngay gần bến tram Sultanahmet để tìm bản đồ. Thay vì thế, chúng tôi lại tìm được cuộc trò chuyện thú vị với một người bán sách đeo kính râm, ngồi sưởi nắng ngay trên con đường chính của khu Sultanahmet.

Trước chuyến đi chừng 1-2 tháng, trên NY Times tôi đọc được một bài viết về cuộc du hành cùng Orhan Pamuk và ấn tượng của ông ấy với Istanbul.

Orhan Pamuk không dễ đọc, tôi chả bao giờ đọc xong quyển Tên tôi là đỏ, quyển Pháo đài trắng càng không. Cuốn Istanbul thì dễ chịu hơn. Tạng kể chuyện của ông ấy không hợp với tôi. Nhưng bài báo trên NY Times có một giọng văn và không khí như mờ mờ ảo ảo, bàng bạc kiểu một chiều trên Bophorus, đại loại là một kiểu giọng văn dễ nhuốm người đọc chìm vào bầu không khí mơ màng tưởng tượng. Quan trọng nhất là ở cuối bài báo, tôi thấy họ ghi chú về Bảo tàng của sự thơ ngây. Người đọc sách có nhiều loại. Người du hành cũng có nhiều loại. Người thích đọc sách và thích du hành kiểu như tôi thì lại thích những ý tưởng có vẻ fantasy. Mỗi khi đi đâu đó xa nhà mà thấy một tiệm sách thì tôi cứ hay có cảm giác như là về lại được nơi thân quen.

Tôi không kìm được sự tò mò khoái chí khi bắt được một bác bán sách ngay giữa Istanbul. Tiệm của bác không to lắm, nhưng có mặt bằng nằm ở cả bên này và bên kia đường. Chủ yếu là sách về văn hóa, du lịch và cũng kha khá sách văn học. Khi tôi hỏi có phải đúng thật là đằng sau mỗi cuốn The museum of innocence của Pamuk đều có in một chiếc vé vào cửa bảo tàng của chính cuốn tiểu thuyết này không, bác bán sách Ali tinh quái nheo mắt nhìn tôi vào bảo: “Đúng thật là thế, nhưng cô thích sưu tầm chiếc vé thì hãy đến và mua vé vào cửa, đừng mua quyển sách. Còn về cá nhân tôi, Pamuk không phải là nhà văn yêu thích của tôi.” Và bác đưa cho tôi một quyển sách khác, Portrait of a Turkish family. “Hãy thử với thứ mà cô chưa từng biết. Đừng cố tìm lại những gì cô thấy quen thuộc. Cô sẽ mất đi cuộc phiêu lưu của mình.” Cuối cùng, bác chốt lại rằng nếu muốn nghe những câu chuyện, hãy đến hỏi những người bán hàng ở Thổ Nhĩ Kỳ, ở đây họ là những tay kể chuyện tài ba bậc nhất.

Nói thêm một chút về những quyển sách có thể đọc trước khi đi Thổ, hoặc mang theo khi đi Thổ, tôi nghĩ cuốn Istanbul của Pamuk thật ra không phải là ý tệ. Tôi lượm lặt được từ đó một ít kiến thức về lịch sử, về cảnh sắc, về xung đột văn hóa của người Hy lạp và người Hồi giáo (mà khi đến ngắn sự đan xen kiến trúc của vùng Cappadocia thì sẽ hiểu), về những con chó hoang trong thành phố bị đưa ra đảo vắng.... Ngoài ra, trong một buổi sáng nọ, thức dậy ở Ugrup và khám phá những quyển sách trên kệ của khách sạn (bạn biết đó, đó là nơi chốn mà lắm khi bạn tìm thấy những điều rất bất ngờ), tôi gặp quyển Bright Sun, Strong Tea của Tom Brosnahan. Đây là một quyển sách khá duyên của một người thật sự "nghiện" đất Thổ. Những trải nghiệm và lối dẫn dắt của tác giả đem lại cảm giác giống như có ai đó rủ rỉ kể mình nghe về chỗ này chỗ kia trên những cung đường.

Nói chung những quyển sách kiểu như là viên gạch lót đường cho khách du lịch. Chúng tạo ra một thứ "văn cảnh", làm cho khung cảnh và người du hành có chuyện này chuyện kia mà ồ à tỉ tê với nhau.

Thế là tôi cầm lấy cuốn Chân dung một gia đình Thổ. Chúng tôi trò chuyện một lúc, bác chỉ đường cho chúng tôi đi đến nơi này, nơi kia. Ngày hôm sau, chúng tôi lần mò tìm đường đi đến những địa điểm tham quan ở Sultanahmet. Vì cửa hàng của bác nằm ngay trên trục đường chính, mà lúc đi ngang, bọn tôi thấy bác đang ngồi sưởi nắng cùng con mèo già, nên bọn tôi ghé vào chào bác. Bác nheo nheo mắt cười, hỏi bọn tôi tính ăn trưa ở đâu. Bọn tôi bảo, chắc đâu đó trong khu Sultanahmet này thôi. Bác hỏi thế mấy hôm nay ăn thế nào, có thấy ngon miệng không? Bọn tôi thật thà bảo, ăn thua hên xui, có bữa cũng tạm, có bữa cũng hơi dở. Bác cười ngất và bảo để bác chỉ cho một nơi giá cả cũng tương đương mà đồ ăn thì ngon hơn nhiều. Đây là nơi dân local hay đến ăn. Nó không nằm ngay mặt đường nên ít du khách biết.

Địa chỉ của tiệm sách Galeri Kayseri cho những ai muốn ghé thăm bác Ali và trò chuyện một chút về những quyển sách (hoặc về... Nar Lokanta)

Divanyolu Caddesi 11

Sultanahmet 34122, Istanbul