Wednesday, 26 March 2014

Sandstorm


Murakami có một đoạn viết như thế này:


“Sometimes fate is like a small sandstorm that keeps changing directions. You change direction but the sandstorm chases you. You turn again, but the storm adjusts. Over and over you play this out, like some ominous dance with death just before dawn. Why? Because this storm isn't something that blew in from far away, something that has nothing to do with you. This storm is you. Something inside of you. So all you can do is give in to it, step right inside the storm, closing your eyes and plugging up your ears so the sand doesn't get in, and walk through it, step by step. There's no sun there, no moon, no direction, no sense of time. Just fine white sand swirling up into the sky like pulverized bones. That's the kind of sandstorm you need to imagine.

An you really will have to make it through that violent, metaphysical, symbolic storm. No matter how metaphysical or symbolic it might be, make no mistake about it: it will cut through flesh like a thousand razor blades. People will bleed there, and you will bleed too. Hot, red blood. You'll catch that blood in your hands, your own blood and the blood of others.

And once the storm is over you won't remember how you made it through, how you managed to survive. You won't even be sure, in fact, whether the storm is really over. But one thing is certain. When you come out of the storm you won't be the same person who walked in. That's what this storm's all about.”

*

Nó cũng giống như những mối quan hệ vậy. Con người ta chẳng bao giờ là một thực thể nguyên vẹn, trong suốt, không vấy nhiễm. Như một chiếc mạng nhện mỏng manh, chúng ta giữ lại rất nhiều sương đêm, bụi bặm, phấn hoa, cả xác côn trùng, đôi khi. Chẳng ai duy trì được trạng thái vô nhiễm toàn vẹn trong cõi đời này. Chúng ta là tất cả những gì chúng ta ăn uống, nghe, nói, là tất cả những mối quan hệ mà chúng ta duy trì, tất cả những tình cảm mà chúng ta trao và nhận. Chúng ta hấp thụ vào, nhai nuốt, để cho những mầm ấy nảy nở trong máu thịt và hồn của mình.

Đến một độ tuổi nào đó, người đàn ông, người đàn bà nhận ra trong mình là tất cả những người tình mình từng yêu mến. Mình là tất cả những cuộc tình đã thành hoặc không thành. Tựa như bước ra khỏi cơn bão, mình biết mình khác đi so với thuở xưa.

Chiếc mạng nhện, nó không chọn được việc giữ lại điều gì. Nó bị động tiếp nhận bất kỳ thứ gì gió đưa đến, sa vào lưới nó. Trong Sự bất tử, Kundera kể về trường hợp vợ chồng nhà Galois lúc về già có nuôi một con thỏ. Một ngày nọ họ có việc phải đi xa mà không biết phải thu xếp cho con vật cưng thế nào. Buổi tối hôm đó, vợ Galois dọn lên bàn ăn một món hầm rất ngon. Sau khi Galois ăn xong, bà mới thú nhận đó chính là con thỏ mà họ nuôi. Galois kinh hoàng cố gắng nôn ra tất cả, trong khi vợ ông cảm thấy thỏa mãn vì bây giờ con thỏ là một phần của bà. Kundera hẳn là thiên về việc trình bày suy nghĩ của ông đối với sự chiếm hữu. Trong buổi chiều nay, tôi lại nhớ lại tình tiết này khi ngẫm ngợi về sự chọn lọc hấp thu. Trong rất nhiều cách, vợ Galois đã chọn cách kinh khủng như vậy. Bà chọn hấp thu phần thể xác của con thỏ, để cho nó chuyển hóa vào thể xác của bà.

Câu hỏi là nếu biết đằng nào nó cũng đi vào cơ thể mình, tâm hồn mình, cùng mình lớn lên, già đi, theo mình đằng đẵng hai mươi, ba mươi mấy năm nữa thì liệu mình sẽ chọn lựa hấp thụ lấy phần nào? Mình chọn để lại trong mình những gì?

Buổi chiều hai ngày trước, Sài Gòn giờ tan tầm xấu xí, phố phường nhem nhuốc. Giữa tất cả những kèn rú vang động như tiếng la hét thất thanh của môt đô thị điển hình, mình đã lựa chọn xong, sau đúng một tháng suy nghĩ. Mình chọn giữ lại trong mình những gì đẹp và thanh thản.
Read More

Tuesday, 11 March 2014

Immense




Tôi nhớ láng máng (giờ trí nhớ cái gì cũng chỉ láng máng, thật tệ), trong Và khi tro bụi, có một câu văn rằng khi cầm bút lên vẽ mình hay vẽ gì lên giấy, thứ đầu tiên chúng ta vẽ là những nét viền. Nét viền phân cách chủ thể và thế giới đó. Tôi vẽ tôi nghĩa là tôi vẽ ra biên giới, đường nét phân định tôi tách khỏi thế giới. Nghĩ như vậy làm cho tôi thấy thế giới giống như một làn nước, một loại chất lỏng liền lạc, không rõ được ai vào ai, chỉ khi nào cố tình nhấc mình lên khỏi đó, uốn nắn vào từng nét, sự phân định mới diễn ra. Tách bạch và cô đơn. Cái "tôi" là một thứ rất lẻ loi ở trên đời.

Mấy ngày hôm trước, tôi đọc một bài về cộng nghiệp và biệt nghiệp. Chợt cảm thấy tất cả những con người đang sống trên đời, ai cũng thật khổ sở, lầm lũi đi con đường mà chỉ có mình họ, thồ loại hành lý ký ức chất chồng từ nhiều đời kiếp trước của riêng họ. Không ai có thể thấu hiểu được cho họ những điều họ đã trải qua, cho dù có thân thiết đến mức nào, có gần gũi đến mức nào. Cứ sau mỗi một lần sống, họ lại quên hết, chỉ có sót lại trong ý thức một vài thói quen ăn sâu, rồi lại tái sinh, lại có thêm hành lý nặng nề mà không rõ vì sao. Mỗi con người đều phải tự mang vác lấy chính mình, vừa xa lạ vừa thân thuộc, đi trên một con đường mà phần nhiều là mờ sương, bản thân họ không biết tại sao phải đi, đi đến đâu và sẽ về đâu...

Buổi chiều nay, tôi lại đọc được một đoạn của vị Dalai Latma, là bài này. Ngài viết rằng: "True compassion is not just an emotional response but a firm commitment founded on reason. Therefore, a truly compassionate attitude towards others does not change even if they behave negatively." Nghĩa là lòng từ bi thật sự không phải là thứ tình cảm hay cảm xúc có qua có lại mà là một cam kết chắc chắn được minh định bằng lý trí. Vì vậy dẫu cho người nhận có không đáp lại hay có hành xử tiêu cực thì về bản chất, hành động từ bi không hề thay đổi.

Tôi thấy mình bị hút vào cụm từ "a firm commitment founded on reason". Một cảm giác yêu thương mà không hề mù quáng. Có phải vì vậy mà Uma đã không hề mệt mỏi khi yêu thương Shiva không?
Read More

Saturday, 8 March 2014

Compassion


Một cuối tuần đầy những tin tức và những thứ làm lòng buồn buồn.
Một chiếc máy bay rơi đâu đó trên biển, không tin tức cho hơn 200 người.
Một bài viết hướng dẫn cách thí thực cho các vong hồn, trong đó viết rằng những hồn ma có cổ họng nhỏ chỉ bằng que hương, xin hãy nấu cháo loãng để họ dễ nuốt và Atula thì không thể ăn được cơm gạo trong bát cơm nên phải rải xuống đất cho họ. Lại nhớ năm nào đọc bài viết về Atula, kể rằng họ vĩnh viễn không ăn hết nổi được một bát cơm, cứ ăn thì cơm gạo biến thành bùn đất, rác rưởi.
Một giấc mơ ban trưa, thấy những đứa trẻ cứ hát những bài đồng dao cũ, nghe giai điệu quẩn quanh như nhiều cuộc đời trước đã từng nghe.

Một cuộc nói chuyện để thấy được rằng có những con người lựa chọn vĩnh viễn từ chối hết tất cả chỉ vì họ tin khắc sâu vào trong lòng rằng họ không xứng đáng được yêu thương. Nếu hỏi rằng lòng có thương không, mình sẽ trả lời rằng có, rất đáng thương, đáng thương vô cùng. Mình thật sự thấy rất tội nghiệp cho một đời sống như vậy. Nhưng mình không phải là Bồ tát vô lượng, mình không có năng lực như ngài, để ban phát tình thương và sự vô úy mãi mãi.  
Lại nhớ trong một bài thuyết pháp, thầy Hạnh nói rằng trong lòng mỗi con người là đầy đủ tất cả các cõi, tùy theo lòng mà phần nào thức dậy. Mình nhớ câu: có cả con quỷ đói tình thương, mỗi lần thức dậy lại than vãn rằng sao không ai thương tôi... Lúc nghe, lòng rất thật sự buồn, giờ nhớ lại cũng vẫn thấy buồn.


Nhiều thứ thật đáng buồn ở trên cuộc đời này và nhiều cuộc đời khác. Thấy lòng nức nở.




Read More

Monday, 3 March 2014

.


Đi xa về, thấy mẹ đã đào gốc cây trước nhà lên, cẩn thận trồng xuống lại nơi nhiều đất và thuận tiện cho việc tưới nước hơn. Cái cây nảy mầm từ một hạt vú sữa ai đó ăn xong vứt vào chiếc chậu nhỏ. Thế rồi nó lớn, vượt quá kích thước của một chiếc chậu cảnh. Nó cứ vươn lên mãi, cao vượt cả cổng nhà. Đến tuần trước thì nó nghiêng hẳn sang một bên, chực ngã. Mẹ nói, rễ của nó đã chạm đến nơi không thể lan tỏa thêm được nữa, nó không còn nơi bám víu thêm vào.


Buổi chiều về đến nhà, nhìn thấy cái cây ở vị trí mới, lá héo và rũ xuống; không biết nó có sống tiếp được không. Nhiều thứ trên đời tưởng là mạnh mẽ, sống hoài sống hủy nhưng hóa ra lại mỏng kiếp, nhiều thứ tưởng là yểu mệnh, hóa ra lại sống hoài...

Và cũng có những thứ như cỏ dại rễ nông, chỉ cần một tay nhấc, thế là mọi dấu vết sống trước nay đã không còn. Tình cảm, cũng dăm bảy loại như vậy.


Read More