La double vie de Véronique

Mình mê âm nhạc của Zbigniew Preisner đã lâu nhưng mới chỉ nghe từng bản rời rạc chứ chưa nghe khi kết hợp với film.

Phim quả thật rất đẹp, dù khó có thể tóm tắt lại được cốt truyện. Thật sự không có cốt truyện. Chỉ là những tình huống rất tinh tế trong đời người. Những cử động của nhân vật, từng tình tiết trong phim không có cái nào dư thừa.

Đoạn thoại này làm lòng nhói lên một cái. Alexandre nói bằng tiếng nói của người diễn rối, mà chúng ta thì chỉ là con rối trong cuộc đời, dễ dàng ngã xuống và hư hoại mất.

Weronika: Is that me?
Alexandre Fabbri: Of course it's you.
Weronika: Why two?
Alexandre Fabbri: Because during performances I handle them a lot. They damage easily.

Chỉ có cảm giác như có một điều gì chết đi trong lòng...

Read More

Posted by : Man vu

Share:

Goodnight Moon

[ghi chú: bài viết có tiết lộ nội dung truyện.]

Lần đầu tiên đọc “Goodnight moon”, hẳn có nhiều người sẽ tự hỏi: sách này sao mà lại nổi tiếng đến vậy? Vì nó đơn giản quá, ngỡ như chỉ là lời con trẻ chào tạm biệt những thứ thân quen trong gian phòng nhỏ trước khi bé chìm vào giấc ngủ. Nào thì chào tạm biệt căn phòng nhé, chào vầng trăng nhé, chào đôi tất nhé, chào con bò đang nhảy qua mặt trăng trong bức tranh nhé…

Bạn vẫn chưa thấy thuyết phục về sự hấp dẫn dịu dàng của cuốn sách này ư? Nhưng mà có phải bạn đang đọc cuốn sách này với tâm thế của một người đã lớn? Hãy nhớ lại những ngày thơ ấu, hãy để những lời thơ nhẹ nhàng dẫn dắt và ru êm bạn vào giấc ngủ. Đứa trẻ nào trong truyện đây, có giống bạn thuở bé không? Chú thỏ nhỏ, cứ loay hoay chui ra rồi lại chui vào chăn, chào hết thứ này đến vật nọ, hệt như những đứa trẻ cố trì hoãn thời gian trước khi ngủ. Có cái gì đó vừa ngộ nghĩnh, vừa tình cảm ấm áp khi nghe lời chú chào hết tất cả những thứ xung quanh. TẤT CẢ, kể cả Không-Ai-Cả (nobody). Và trên cái nền trời đang sẫm dần ngoài ô cửa sổ, trăng lặng lẽ từ từ đi lên đỉnh trời…

Đọc đến đây, bạn vẫn lại thấy chưa thuyết phục ư? Vậy thì để tôi bày cho bạn một cách đọc khác nữa. Hãy đọc cuốn sách này với tâm thế của một người đã đi qua thật nhiều con đường trên cuộc đời này, rồi thấy thấm mệt và muốn ngồi xuống nghỉ chân. Ít khi người ta gặp một quyển sách đơn giản mà đọc xong “buồn mờ, buồn lặng, buồn lâu”* đến vậy. Tạm biệt Không-Ai-Cả, tạm biệt những vì sao, tạm biệt cả không gian này, tạm biệt cả những thanh âm đâu đây của cuộc đời… Đây là một cuốn sách nhỏ nói về sự tạm biệt. Và cái chết, sự giã từ vĩnh viễn chẳng còn là điều siêu hình nữa. Mọi sự hiển hiện từ tốn, chậm rãi, thu gọn từ tầm bao quát xuống thành những thứ hữu hình, cụ thể xung quanh. Ấy là giã từ những thứ thân quen nhất, từ chiếc bao tay nhỏ, tô cháo đang từ từ nguội lạnh, bức tranh đầu giường cho đến làn không khí xung quanh. Cuộc sống mà mình nhìn thấy mỗi ngày, không phải là những điều tưởng như bé bỏng ấy sao? Cái chênh vênh mỏng manh giữa Vĩnh Hằng và Thường Nhật chỉ là những thứ như vậy thôi. Đọc đến đây, bạn có nghĩ Goodnight Moon làm bạn yêu hơn những điều quanh bạn chưa?

Có lẽ giờ thì bạn sẽ chẳng thể đọc Goodnight moon bằng một tấm lòng vui, nhưng biết đâu bạn vẫn sẽ muốn đọc lại cuốn sách này nhiều lần, để tự nhắc mình sống vui lên với những thứ thân thuộc hàng ngày, trước khi chúng mình phải thật sự chào tạm biệt tất cả.



*từ dùng của Xuân Diệu trong “Tỏa Nhị Kiều”

Read More

Posted by : Man vu

Share:

Mưu phản

Khi tôi đến Paris lần đầu năm 1991, tôi cũng đi chơi phố và cũng ngắm nhìn những cửa sổ sáng đèn. Đó là đêm Noel, đường phố ngập hoa dây. Đại lộ Champs-Elysees biến thành một dòng sông sáng lấp lánh. Trong các tủ kính của cửa hàng Bon Marche những người máy nhảy múa dưới mưa tuyết nhân tạo. Tôi đến từ một nước xã hội chủ nghĩa với những đường phố tối tăm và nghèo nàn. Tôi đã từng biết những ngôi làng không có ánh điện, các thị trấn đầy bụi than, những trường học không bàn không ghế. Chưa bao giờ tôi hình dung ra sự giàu có được phô trương như thế. Tôi đã khám phá ra cuộc sống của Paris: nó trù phú, hoang phí, vô lo, ngạo mạn. Thời ấy tôi rất ngây thơ. Tôi nghĩ người Pháp thật sung sướng và họ có quyền như vậy.

Shan Sha

Read More

Posted by : Man vu

Share:

Plaisir d'amour

Phạm Duy có viết lời Việt cho bản này là gọi nó là "Tình vui". Lần đầu nghe bài này là bản do Mai Hương hát

Hồi còn nhỏ hơn (và trẻ hơn) thường hay nhớ đến câu này trong bài hát.

Tôi nhớ một đêm

Ngồi im nhìn em xoã mái tóc êm đềm.

Và thuyền hồn như lưu luyến

Thuyền nhẹ nhàng trôi trên sóng mơ huyền.

Ví dụ như là có một ngày chúng ta bước ra khỏi những con chữ, bước ra khỏi những thứ vô hình, ví dụ như là sms, email, phone và những thứ tương tự. Ví dụ như là có thể nhìn thấy con người ở hình thức tồn tại cụ thể...

Ví dụ như là có những trưa hè có thể nhìn ra khoảnh sân vườn nào đó, cây ửng lên một sắc xanh, lòng khó chối cãi một tình cảm đang nhè nhẹ dâng lên. Tôi yêu nhưng ký ức về thiên nhiên, đặc biệt là những khi chỉ có một mình tôi. Ví dụ như là những ngày cuối xuân, ôm một túi cherry đầu mùa ra ngồi ở bờ sông, nhìn nắng lấp loáng trên gợn nước. Ví dụ như là con đường ngoại ô đột nhiên hiện ra một ngã rẽ nhỏ hơi lầy lội, lá vàng sau cơn mưa đã hơi chuyển màu ung ủng, nhưng cái lối nhỏ ấy, những vũng nước ấy và sắc màu xác lá ấy đều đẹp đến khó thở.

Thật ra mà nói, cái bài Plasir d'amour là một bài chả vui gì ráo... Lời nó buồn gần chết.

Nhưng mà đêm nay thì tôi thấy vui, dù rằng không có rượu mơ.

Read More

Posted by : Man vu

Share:

Mùa xuân và những ngôi nhà mất ngọn

Hồi tôi còn trẻ hơn, có một lần tôi đi Đà Lạt đúng ngay lúc bão. Tôi có chụp một vài bức ảnh, gửi về cho một người bạn ở xa, kiểu như là cho bạn chia sẻ cùng không khí Đà Lạt. Bạn xem xong hình thì hỏi: tại sao tất cả nhà trong hình đều cụt mất chóp mái?

Quả đúng là tất cả các góp chụp, tôi đã đều vô tình crop hết các đỉnh mái nhà, từ biệt thự cho đến nhà thờ. Không cái nào có nóc.

Nhiều lúc nghĩ lại thấy...buồn (cười).

Lý do liệt kê (không liên quan) như sau:

1. Chiều cao khiêm tốn khiến cho người ta luôn luôn nhìn và chụp lấy những gì ở trước mặt. Nhà cửa, lâu đài, người, chó, cao lắm là chim đậu dây điện và quả ở trên cây. Những thứ hữu hình dễ đem ra chiêm bái. Chiều cao này lại rất tương đối. So với một tòa tháp, tôi chỉ là một hạt bụi.

2. Ít ai đi du lịch và chụp bầu trời. Bầu trời ở đây, đó và kia nữa, chỉ tuyền là trời, có khác nhau không? Bầu trời trong ký ức em những năm mấy mươi mười mấy, đếm mấy đếm mẩy, mây trôi...

la đà

3. Lâu lâu không có thấy thơ hiện lại trong đầu. Cơ bản là từ lúc đi làm, không còn chỗ chứa thơ, vì cũng không có lúc nào buồn buồn vơ vẩn như dạo còn nhỏ nữa. Nhưng mà tối nay thì buồn thiệt. Mèo đi mất hút. Người lạc mất tăm. Tình không thấy đáy. Thế là thơ lọ mọ bò về, hiện ra trong đầu, câu : "Trời Hàn Giang đêm nay không sóng..."

4. Trời ơi!

5. Người ta nói cái cân dễ mất thăng bằng, dù nhiệm vụ của nó là phải cân bằng. Tôi nghĩ tôi cũng vậy đó. Tôi ở trong đêm của tuổi 27 này, tôi phát hiện ra mình vẫn dễ khóc vì những sự li ti tỉ mỏn y hệt như năm 17. Tôi thấy Hy Lạp giống một vùng đất bị bỏ thuốc độc còn ngọn nhà trên đồi thì như một nhát đinh. Tự nhiên viết đến đây thì nhớ ra Nguyễn Tất Nhiên "Dao vết ngọt đâm, ta chết trầm ngâm".

6. Gieo vào lòng một niệm là gieo xuống hạt lành hay hạt ác? Tôi hoang mang nhìn những cái cây vừa được gieo vào đâu tôi.

7.Đàn ông thì tệ. Đàn bà còn tệ hơn đàn ông. Và con người nói chung là tệ nhất.

Thật.

Read More

Posted by : Man vu

Share:

Trên những cánh đồng hoang

Thơ cổ Trung Hoa có một câu như vầy :

Hủ thảo sinh huỳnh

Nghĩa là cỏ khô cũ thì sinh ra đom đóm. Mình luôn nghĩ đó là những đêm mùa hè, những buổi trời như nhung, thẫm, sâu, trầm, hanh. Cảnh tượng đó thật sự rất đẹp, trong trí tưởng tượng của mình.

Và Basho thì có một bài thơ về cuối đời như vầy :

falling sick on a journey

my dream goes wandering

over a field of dried grass

Cho nên mình sẽ viết một cái blog khác về hành trình của đom đóm, nhé :)

...

Btw, quởn nên đem cụm "hủ thảo sinh huỳnh" ra search google, kết quả duy nhất thu được là từ...1 bài viết của mình, ặc. Có khi nào mình tự bịa ra không ta...

Read More

Posted by : Man vu

Share:

L'heure d'été

Một bộ phim đẹp và buồn vô cùng.

Người ta xây nhà, cẩn mẩn từng viên gạch xanh trang trí bếp, tỉ mẩn như con ong xây tổ, tha nhặt về những món đồ trang trí. Những chiếc bình hoa chỉ có ý nghĩa khi nó được đổ đầy nước và cắm hoa tươi, những chiếc bàn chỉ có ý nghĩa khi chúng được để trong gia phòng, mặt bàn xếp sách vở, bút, ngăn kéo đầy những ghi chép. Tranh ảnh là để trang trí, để hiện diện ấm áp trên những bức tường, làm đẹp cho nhà. Ngôi nhà chỉ có ý nghĩa khi chúng có người ở, có ánh đèn ấm vàng tỏa khắp,...

Thế rồi bình hoa, bàn ghế, tranh ảnh vào viện bảo tàng, vào những bộ sưu tập khóa trong két sách cả. Có một đoạn Frédérique kể rằng một họa sĩ kia, có lần đi thăm lại bức tranh cũ mà mình đã bán cho một người giàu nọ. Bức tranh đó vẽ người vợ thân yêu quá cố của họa sĩ. Khi đến nhà chủ nhân mới của bức tranh, nhìn thấy hiện trạng, ông tái nhợt ra. Bức tranh được đặt sau những lớp kính và sắt. Y như người ta đã tống vợ ông vào tù. Frédérique và vợ nhìn cái bàn ở Musée d'Orsay rồi bảo nhau trông nó thật là xa lạ...

Người chết, bọn trẻ lớn lên bơ vơ, người lớn già đi ngơ ngác. Có nhiều đoạn buồn phát khóc. Làm nhớ đến vở Vườn anh đào của Chekhov. Chắc là cái giỏ anh đào mà bọn trẻ bỏ quên lại là một ẩn dụ nhắc đến vở này, cả cái chi tiết quên bà vú già cũng hơi hơi giống với hình ảnh lủi thủi của Eloise lúc gần cuối film.

Có một đoạn mình thấy rất hay là đoạn 3 anh em vừa dọn bữa tối vừa thỏa thuận ý kiến về việc bán nhà hay không. Người ra người vào, thoại đứt khúc, tiếng dao nĩa, lúc cười lúc trầm... tất cả bộc lộ rõ sự khó xử, dùng dằng của họ. Đời sống thực tế đòi hỏi như vậy, họ cũng không biết làm sao...

Đoạn Eloise loay hoay đứng trước những ô của kính khóa kín, nhòm nhòm vào nhà từ khắp phía, thấy sàn nhà lăn lóc vật dụng, bụi bẩn, nắng xiên xiên, rồi bà lặng lẽ cắt một ít hoa mang đến mộ Helène làm mình nhớ đến ông ngoại. Hoa trái ở đời ngọt ngào sẽ không còn được thấy nữa...Sách vở trong tủ không biết ai sẽ đọc nữa...

Btw, film cũng có một cái hay là cho mình biết được một phần công việc của Musée d'Orsay. Nhìn lại cái bảo tàng ấy, nhớ Paris nhiều.

Read More

Posted by : Man vu

Share: