"Thực ra đến một giai đoạn nào đó trong đời, người ta bỗng cảm thấy tận nơi sâu thẳm nhất của tâm thức mình rằng chẳng có gì đáng nói, chẳng có gì đáng viết, chẳng có gì đáng trao đổi và mỗi một lần phát biểu một ý tưởng nào đó cũng là mỗi một lần hoài công phát biểu, cố gắng phát biểu một cái gì không cùng, một cái gì vô hình và vô niệm, người ta thấy mình không biết gì hết, không hiểu gì hết, không thấy gì hết, không nghe gì hết, tất cả còn lại chỉ là một sự trống rỗng nào đó, một cái gì vừa chua chát, vừa ngọt ngào, vừa tràn trề, vừa thiếu thốn, một mùi vị nhạt nhạt, một màu sắc không đen không trắng, nụ cười hay tiếng khóc âm thầm, sống hay chết, một sự chết trong màu xanh nhẹ của lá non trước đôi mắt của kẻ thất tình với Hư vô hay với sự Huyền bí của thế giới hay với chính mình? [...]
Có thể đặt bao nhiêu câu hỏi, một trăm hay hai trăm câu hỏi. Càng đi sâu vào lòng đời, càng lúc tôi càng thấy rằng mình không thể trả lời gì được hết, càng lúc tôi càng thấy rằng không có một câu hỏi nào cả đối với đối với bất cứ cái gì. Tôi thấy rằng mọi câu hỏi đều sai, tất cả câu trả lời đều nhầm, tất cả lời nói đều vô nghĩa, tất cả đạo lý đều bất lực và tất cả nỗi chết đều không thực; không có gì ảnh hưởng đến cái gì, không có gì là đến và đi, không có gì là thế giới và vũ trụ và ngay đến chữ Hư vô cũng chỉ là tiếng chửi của một thi sĩ gởi vào Đêm tối của Tuyệt vọng và Thực tại hay Chân lý là tiếng ngáp dài của ngôn ngữ hay của im lặng? Tôi đã sống trên đời nầy được hai mươi bảy năm và mới thấy rằng, tôi, một kẻ ngang tàng và kiêu ngạo, đến giờ phút nầy,không hiểu cái gì ra cái gì cả, tôi không khiêm cung hay khiêm tốn, tôi không chán đời hay tuyệt vọng, mà càng lớn lên tôi lại càng cảm thấy yêu đời, càng cảm thấy thơ mộng, tuyệt vời, càng cảm thấy rằng tất cả mọi sự vừa đẹp vừa buồn, mỗi lần tôi cảm thấy mình không hiểu gì cả, rằng mình không biết gì cả thì mỗi lần tôi lại sống mạnh hơn nữa, sống tha thiết hơn, sống liều mạng hơn, sống tội lỗi và thánh thiện hơn, sống nổi loạn và bí mật hơn, sống và thở, thở dài hơi và ngắn hơi, hôn, ôm siết, ghì chụp, ngủ không mộng mị, thức với mộng mị, đi, bước đi và đứng lại, rồi chạy nhảy vào tiếng hót lanh lảnh của những con ó ma lai mà tuổi trẻ của chúng ta đã được nghe và vẫn nhớ mãi trong những hành lang của những khách sạn xa lạ.
Tôi đang nói gì? Ngày trước tôi thường cảm thấy tử thương khi người ta không hiểu tôi, khi tôi bị ngộ nhận, bị hiểu lầm; bây giờ thì khác hẳn, tôi thích bị hiểu lầm, tôi thích bị ngộ nhận, tôi thích bị xuyên tạc, tôi càng yêu đời mỗi lúc tôi tự thấy rằng tôi không hiểu tôi, tôi càng say sưa sống tràn lan mỗi lúc không ai hiểu tôi, tôi càng nhảy múa tuyệt diệu khi tôi thấy rằng không có ai hiểu ai, không người nào hiểu người nào, không có cái gì hiểu bất cứ cái gì, tất cả mọi sự đều đảo lộn, tất cả mọi sự đều tuôn chảy, tất cả mọi sự đều thiếu thốn, tất cả đạo lý, triết lý, khoa học, tôn giáo đều trật đường rày. [...]
[...] Không có một manh mún nào ở đất này không là nơi hò hẹn của đôi nhân tình, mỗi một giây phút sống là mỗi một giây phút đưa mình gần đến nơi hẹn hò với người yêu, và khi gặp mặt người yêu, tôi sẽ mỉm cười, một nụ cười thoảng nhẹ như mây trời, nồng nàn và khinh bạc, nói lên tất cả mong đợi, khi tất cả mọi sự trên đời này không còn gì để mong đợi và nơi hò hẹn kia cũng chính là nơi mình đã đánh mất mình trong sự tìm lại ân ái với nỗi vô nghĩa càng lúc càng rộng trên giải địa cầu.
Trích thư ngày 24 tháng 11 năm 1968 Phạm Công Thiện gửi Thanh Tuệ - nhà xuất bản An Tiêm nhân lần tái bản "Tự do đầu tiên và cuối cùng".
Đây là đoạn văn đầu tiên của Thiện mà tôi đọc, mùa hè năm 17 tuổi. Thoáng một chớp mắt, giờ đã bằng tuổi của Thiện khi viết lá thư này.
Đánh máy lại trong lúc nghe bài nhạc:
http://www.youtube.com/watch?v=5T3FXFnoTzE Trong lúc đánh máy, có tự ý cho xuống dòng vài đoạn, để dễ đọc.
![](http://pinterest.com/pin/create/button/?url=https://gardenofproserpine.blogspot.com/2013/07/misunderstood.html&media=https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjShz2VG1VX-tOVM5J9D-nUCDhmoZAqjO53bXBMo8iFXT5oD362RjLPKdO5uLEXkTYdbcRkiVQmm2jD0Al3Pf-jTwZdprLS2cbhkRHehuIGTCcssGxXqnHgEoVWsJ1q_ntOdt4_0DR4Cyc/s72-c/tumblr_mchgaeZjsf1qdi6m3o1_500.jpg&description= "Thực ra đến một giai đoạn nào đó trong đời, người ta bỗng cảm thấy tận nơi sâu thẳm ...){kind=link}
