Wednesday, 24 September 2008

Cho một người vừa nằm xuống








Tôi cho phép mình lặng im như những ngọn đồi ở đây.




Một ngày ít nhất là 2 lần leo lên đồi. FLSH nằm ở lưng đồi, sáng thứ 3 và thứ 5 thì leo lên đến đỉnh đồi, nơi ENSIA tọa lạc. Không có ai đời đời ru anh ngủ vùi. Một sáng dậy, đi đến lưng đồi thì phát hiện ra vòng tròn lớn ngay giữa khoảng sân của Resto'U và Bibliothèque đã bị ấn lõm xuống, như thể ai đó dùng tay ấn thẳng vào trán và nó cứ dần dần hiện rõ vết hằn, kiểu như một cách đánh dấu. Đất hoang vu khép lại hẹn hò. Những lúc như thế này, cố gắng nhớ lại lời Mi đã nói, đâu đó giữa đoạn ký ức chạy thẳng từ Hội An, Huế hay Đà Nẵng, chúng ta nợ nhau nên giao ngộ đãi đằng và ngụp triền miên trong u uẩn.



Mỗi lúc lên đồi cảm thấy rất lạ lùng. Chợt nhớ từ ngày xa xưa mình đã có lần viết về người Việt ở Pháp, họ nhìn nhiều xuống bước chân hơn là bầu trời. Sự vội vã, sự lạnh lẽ hay sự xám xịt tương đương giữa đất và trời. Những xót xa đành nói cùng hư không.



Hơn một ngày nhìn những cây rẻ quạt ngả vàng, cứ mỗi bước lên đồi là mỗi nhịp gõ một chữ : "Tôi cho phép mình lặng im như những ngọn đồi ở đây." Dù chậm rãi, dù gấp gáp, khi thư thả, khi vội vã... buông xuống từng nhịp chân như buông một nốt tròn. Tháng năm, những dấu chân người cũng bụi mờ...




Ặc ặc, viết xong, nghe xong, mới nhận ra sao bài này quen quen, hồi đó có nghe cái câu " Anh nằm xuống, sau một lần đã đến đây, đã chơi dao trong cuộc đời này" . Mình thật sự là lúc nào cũng nhảm nhí được. Hú hú, bóng thiên đường cuối trời thênh thang. Nhân tiện vì đã trót nhảm nhí thì để vãn hồi danh dự, post luôn bài thơ của Nguyễn Đăng Thường

Ở Paris

(nhại thơ Nguyễn Đức Tùng)*

Ở Paris tôi gặp chàng ba hướng
Đã từng nói rằng
Ước mong sau một đêm ngáp
Thức dậy thấy tao vẫn là Pháp
Trong quán cà phê, tôi bị tra
Mày từ Việt Nam tới hả?
Tôi trả lời: Dạ
Nhưng kiếp trước em là gà Tây
Ghé tai tôi, chàng ba hướng rỉ
Còn kiếp trước tao là con chuột
Tôi mua cho anh ba hướng một
Miếng phó mát con
Bò cười.
--------
* Bài thơ của Nguyễn Đức Tùng như sau:
Ở Paris
Ở Paris anh gặp người đàn ông
Đã từng nói rằng
Ước mong sau một đêm thức dậy
Thấy mình là người Việt Nam
Trong quán cà phê, ông hỏi thăm
Có phải anh từ Việt Nam tới không?
Anh trả lời: Không
Nhưng kiếp trước tôi là người Việt Nam
Ghé tai anh, ông nói thầm
Còn kiếp trước tôi là con chuột
Anh mua cho ông một cái bánh ngọt
Croissant.
(bài thơ này đã đăng trên talawas: http://www.talachu.org/tho.php?bai=220)

Read More

Friday, 22 August 2008

Trích lại ngày


When you stare persistently into an abyss, the abyss also stares into you.

-N.-

Buổi sáng trích câu này cho Tấn đọc lúc nhìn thấy avatar của Tấn.
Buổi tối trích câu này lại cho chính bản thân mình.
Nói chung tất cả là ngụy biện vì quá nương tay với cảm xúc cá nhân.
Tinh tế và nhạy cảm là hai chuyện khác nhau, mà sao nhiều người cứ nhầm lẫn ?
Với một đời người, điều khó khăn là trả lời được lý do của sự tồn tại. Điều khó khăn hơn nữa là chấp nhận lý do đó. Đời sống cứ xoay xoay, mòng mòng như xa luân vũ. Dù mệt mỏi hay thất vọng hay đau khổ thì cũng không có quyền từ chối cuộc sống... Sống là thỏa hiệp.
Khi ở Hội An, buổi sáng lúc mọi người tiếp tục đi mua sắm và ngắm phố, mình rơi vô cơn trầm cảm bất chợt và đi về nhà Mi. Nằm trong phòng của mẹ Mi, sát cửa sổ có bóng cây xòa xuống. Và rồi thì lý lẽ căn bản nhất của Jakub đi đến, chậm rã, rành mạch nhưng không còn cả vẻ buồn bã ủ rũ. Tất cả lạnh nhạt và chân thật :
"Lý do cuối cùng có sức mạnh đủ để ngang bằng với cả năm lý do. Có một đứa con đồng nghĩa với việc thỏa hiệp tuyệt đối với con người. Nếu tôi có một đứa con thì cũng giống như tôi nói : tôi đã sinh ra, tôi đã nếm trải cuộc đời và tôi nhận ra rằng nó tốt đẹp đến mức xứng đáng được lặp lại".
Jakub không đồng ý thỏa hiệp bởi vì Jakub không tự xem mình là con người. Jakub, đối với bản thân mình, tự cho mình là thượng đế của chính đời mình. Nhưng Jakub, gục ngã trước Olga và Kalima...
Sysiphe là một người hành hương. Ông không phải là Dã Tràng xe cát biển Đông. Dã Tràng làm việc có mục đích, sống chết vì một mục đích, có một tham vọng để đạt đến và dù ít nhiều gì cũng có mong mỏi và hy vọng. Sysiphe đi theo tảng đá của mình bằng tâm trạng thỏa hiệp. Sysiphe biết rõ sự vô ích của hành động. Il faut imaginer Sysiphe heureux. Đó chính không chỉ là thỏa hiệp của chính Sysiphe mà còn là thỏa hiệp của loài người khi nhìn vào Sysiphe.

Chúng ta sống phần nhiều là để chiêm nghiệm những thất bại hơn là để tận hưởng giờ phút đi từ đỉnh núi xuống và nhìn mặt trời địa ngục đỏ ối, đẹp một cách huy hoàng đang lặn xuống chậm rãi.

Chỉ có gió bụi và cát bay, qua đi trên những miền đất chết.
Anh, em muốn tìm thấy anh một lần nữa trong cuộc đời.
Read More

Monday, 18 August 2008

Pan's Labyrinth



Xem xong Pan's Labyrinth xong, leo lên gác thì điện tắt. Nằm lăn qua lăn lại mãi. Từ dạo để đèn ngủ thì giờ phát hiện ra là nằm trong bóng tối thấy bất an..., nhất là sau khi vừa xem xong một phim nặng nề như vậy.

Phim hay một cách khó tin nổi. Lặng một lúc lâu mới đứng dậy được. Nó không phải là thứ phim làm người ta phải òa lên khóc mà nó là phim khi xem xong cảm thấy bàng hoàng và đau đớn một cách không diễn đạt được.

Ofelia : Many, many years ago in a sad, faraway land, there was an enormous mountain made of rough, black stone. At sunset, on top of that mountain, a magic rose blossomed every night that made whoever plucked it immortal. But no one dared go near it because its thorns were full of poison. Men talked among themselves about their fear of death, and pain, but never about the promise of eternal life. And every day, the rose wilted, unable to bequeath its gift to anyone... forgotten and lost at the top of that cold, dark mountain, forever alone, until the end of time.
Read More

Tuesday, 22 July 2008

Con cáo và chùm nho và những khả năng




1. Con cáo trong lúc đói bụng đã mờ mắt, chỉ trông thấy chùm nho mà quên mất rằng mình không biết trèo, vì vậy chuyện leo lên giàn cây hái nho xuống là điều không thể. Như vậy nó chỉ thấy được mục tiêu mà quên mất là không có phương tiện để đạt đến mục tiêu.



2. Con cáo cương quyết không từ bỏ chùm nho. Nó ngày đêm suy nghĩ tìm cách hái được nho. Ở đây sẽ dẫn đến những khả năng :



a.Hoặc là nó sẽ chờ mòn mỏi dưới giàn cây, lả đi vì đói và....có thể nho chín, rồi rụng xuống (ăn thua hên xui), hoặc có thể cáo chết đói trước khi nho rụng. Như vậy cáo là kẻ thụ động cố sống cố chết mù quáng.



b. Hoặc con cáo là một kẻ tinh ranh. Nó tìm được cách hái được nho xuống, tất nhiên là sau nhiều ngày suy nghĩ. Có thể bằng cách này hay cách khác, mỗi ngày cố gắng một chút, cuối cùng thì nó lấy được nho xuống. Nhưng nó phát hiện ra rằng nho đúng thật là rất dở và đúng là chỉ có tác dụng ăn tạm cho đỡ đói. Như trong mọi trường hợp hay thường gặp, nó sẽ lại 1 lần nữa AQ nói : "Dù sao thì ta cũng đã cố gắng hết sức".



3. Một cách tình ngờ, nó vừa quay đi thì nho rụng xuống và nó chẳng tốn công sức gì thì cũng đã có thức ăn.



4. Một cách tình cờ, nó vừa quay đi thì nho rụng xuống và một con cáo khác từ đâu đó nhảy ra vồ lấy chùm nho và ăn mất.



5. Con cáo bỏ đi. Nó không tìm được gì hơn để ăn và chết đói.

6. Con cáo bỏ đi. Nó vừa đi khỏi giàn nho thì phát hiện ra có rất nhiều thức ăn vương vãi trên mặt đất. Nó được cứu sống. Nó thấy may mắn là nó đã bỏ đi khỏi giàn nho chứ không đứng đó mòn mỏi loay hoay để rồi đói lả.



7. Con cáo nhận thấy ý nghĩa bất công của tự nhiên đối với nó, tại sao chỉ có những loài cao lớn và những loài có cánh mới có thể hái được nho. Nó tổ chức đấu tranh xã hội, làm cách mạng để chống lại bất công này.



8. Con cáo quay đi mà không tự nói với mình rằng : "Nho hẵng còn xanh". Trong đầu óc nó hoàn toàn bị ám ảnh vì chuyện chùm nho đã chín nhưng do sự kém cỏi của bản thân mà nó không hái được. Sau nó tìm được rất nhiều thức ăn khác, nhưng chùm nho chín cũng sẽ trở thành nỗi ám ảnh thường trực nhắc cho nó nhớ rằng nó tệ hại đến mức nào. Một "giấc mơ nho" tan nát.



9. Con cáo quay đi mà không tự nói với mình rằng : "Nho hẵng còn xanh". Trong đầu óc nó hoàn toàn bị ám ảnh vì chuyện chùm nho đã chín nhưng do sự kém cỏi của bản thân mà nó không hái được. Trên đường ra khỏi giàn nho, nó hoàn toàn chìm đắm trong suy nghĩ đó và không thể nhìn thấy xung quanh đầy những loại thức ăn ngon lành khác. Nó mệt mỏi, tuyệt vọng với bản thân và chết.



10. Con cáo quay đi tự nhủ "Nho hẵng còn xanh". Tâm hồn nó hoàn toàn thanh thản với sự tự mị. Nhưng thật ra thì nho đã chín từ rất lâu...




[Nói nhảm nhân một ngày hè nóng bức]

Bản trong forum không có điều thứ 7 hehe, điều thứ 7 chỉ post trong blog thôi.




Appendix

























Read More

Sunday, 13 July 2008

Về Thiện


Hôm qua, một giấc mơ dài. Tóc người bắt đầu bạc, Thiện ở tuổi 50, gầy khẳng khiu và mặc áo len màu xanh xám. Tôi 24, tóc ngang vai, áo len màu xám sáng màu. Cả hai ngồi nhìn nhau, thở dài khe khẽ.

Tôi mang sách Thiện đi đốt. Hay là tôi không đốt. Tôi không rõ. Trước đó chúng tôi có một cuộc đau khổ.

Ở tuổi 24 người ta còn trẻ không?

Thiện hỏi tôi đã đốt hết chúng à.

Tôi không trả lời có hay không, chỉ có nước mắt chậm rãi chảy. Tôi nhớ ra là tôi đã yêu Thiện trong một quãng thời gian dài dù Thiện hơn tôi gần 30 tuổi...

Rồi Thiện đi vào phòng làm việc, đóng cửa lại, nói chuyện về bản thảo với những người cộng sự hay ai đó bên nhà xuất bản. Thiện là nhà văn và Thiện sẽ viết, đã viết và không thể ngưng viết. Ô cửa kính mờ mờ làm tôi chỉ thấy nét mệt mỏi và bắt đầu già nua của Thiên hiện ra. Thiện lúc đứng lên, lúc ngồi xuống, khi tựa một bên thân vào bàn. Có lẽ Thiện cũng nhìn thấy tôi đi qua bên ngoài phòng làm việc. Ô cửa kính rất dài, tựa như một gian hàng nhỏ. Tôi có cảm giác ánh mắt hai đứa chúng tôi giao nhau. Tôi nhìn thấy Thiện mệt mỏi còn Thiện sẽ nhìn thấy gì trên gương mặt tôi.

Tôi bước ra ngoài, không rõ ngoài trời sáng hay tối, nắng hay mưa. Chiếc xe đạp nặng nề một cách kỳ lạ. Trong đầu tôi chỉ còn một suy nghĩ : Tôi đã đốt sách Thiện hay chưa?
Read More

Sunday, 22 June 2008

Les Parapluies de Cherbourg


Đọc tóm tắt trên trang web của Idecaf thì có lẽ tưởng nó là một mélodrame, có kẻ xấu và người tốt.
Nhưng nó là cuộc sống.
Chẳng ai tốt và chẳng ai xấu.
Họ chỉ sống cuộc đời của họ, buồn rồi vui.

Phần 1 trôi qua buồn tẻ. Những đôi lứa yêu nhau, những đam mê tuổi trẻ, những bồng bột, như bao nhiêu tuổi trẻ khác...Cho dù nàng có khóc đến hết nước mắt, cho dù nàng có quỵ lụy van vỉ "Ne me quitte pas"  thì chàng vẫn sẽ ra đi. Người ta không thể coi tình yêu là cứu cánh của đời mình. Còn phải có những nghĩa vụ và trách nhiệm khác, những mục đính sống khác...

Phần thứ 2, những ngăn cách, nhưng không có kịch tính, như cuộc sống, là những lớp sóng, liên tiếp, nhẹ nhàng trôi đến. Người mẹ nói rất đúng rằng : "Chỉ có trên phim ảnh người ta mới chết vì tình yêu". Nàng quyết định, không phải là không day dứt. Nhưng nàng quyết định đúng. Đó là người đàn ông tốt. Không phải vì anh ta giàu mà anh ta không phải là người tốt. Người đàn ông yêu nàng và yêu cả những lầm lạc tuổi trẻ của nàng...Làm sao từ chối một người đàn ông như vậy, một bến bờ bình an...Ở độ tuổi của nàng, 18 tuổi, quá trẻ, nhưng dường như chỉ sau 2 tháng Guy ra đi, nàng đã trở thành người đàn bà còn trầm mặc và già cỗi hơn cả mẹ nàng.

Phần thứ 3, phần hay nhất. Chàng trở về. Ngỡ là chàng sẽ làm hỏng cuộc đời mình khi biết nàng đã ra đi. Nhưng chàng vẫn sống tiếp cuộc đời chàng. Rốt cuộc số lượng những người đàn ông làm hỏng đời mình vì một người đàn bà hình như chỉ tồn tại đa số trên phim ảnh và tiểu thuyết. Guy bỏ việc, uống rượu, cộc cằn, để rồi sau đó sống lại trong vòng tay của người kỹ nữ tóc nâu dịu dàng. Trở về sau đêm đó, biết rằng dì Elise đã mất và Madeleine sẽ ra đi, dường như Guy đã quyết định xong cuộc đời mình.

Cảnh cuối cùng, trong đêm giáng sinh, nàng lái xe ngang qua. Con nàng mang tên giống con chàng. Chàng cũng không muốn gặp nó...Nó đã không thuộc về đời chàng từ lâu...
Cảnh cuối cùng, nàng nền nã và có lẽ hạnh phúc. Nàng lái xe đi trong đêm tuyết lạnh. Mẹ nàng vừa mất 3 tháng trước. Nàng đang trở về với mái ấm, gia đình mình...
Cảnh cuối cùng, chàng đón Madeleine và con trai bằng một vòng tay rộng và ấm...
Tất cả đều hạnh phúc hay tất cả đều không hạnh phúc?
Cuộc sống trải bày những câu chuyện, chỉ kể chúng ra và rồi lại im lặng như đêm giáng sinh tuyết phủ.
Read More

Sunday, 25 May 2008


Đọc 3 ngày mới xong quyển sách này, không phải vì nó không hay, ngược lại là khác, nó quá hay. Nhưng đọc sách lúc bị đau nửa đầu thì hình như không khôn ngoan lắm.

Holden làm mình cảm động. Nếu lúc 17 tuổi, nghĩa là bằng tuổi Holden trong truyện, mình đọc quyển sách này, có lẽ mình sẽ không chịu nổi. Phùng Khánh dịch quá tuyệt, những từ lóng, những tiếng chửi thề. Holden, thằng nhóc mới lớn, đầy những mâu thuẫn, ngổ ngáo và dịu dàng, yêng hùng và chết nhát, một cái nhìn và sự miêu tả đầy chân thực về tâm trạng con người ta khi ở tuổi dậy thì...Đọc cảnh hai anh em nhà nó, Hoden và Phoebe, lẽo đẽo theo nhau đi vào sở thú, con bé Phoebe dỗi không thèm nhìn anh nó, rồi cảnh Holden đặt con bé lên vòng ngựa gỗ quay, nhìn nó một cách say mê..., quá mức cảm động.
Đọc về cảnh thằng bé Holden đi vào trường học của Phoebe và nhìn thấy những chữ "Fuck" to tướng viết trên tường, nó buồn ghê gớm và cố chùi xóa những chữ ấy, cũng làm mình thấy cảm động vô cùng. Cả cái việc Holden luôn luôn quan tâm xem những con vịt, về mùa đông chúng sẽ ở trên trên mặt hồ đóng băng...những ấn tượng đó, trộn lẫn vào với sự cằn cỗi của đời sống, những Maurice, những Sunny, hay D.B- một ấn tượng khác về tuổi thơ đã ngã xuống khỏi mỏm đá, làm thành một cảm giác khó tả thành lời. Holden như thể một dạng thức khác của hoàng tử bé và những người canh giữ cho một tuổi thơ đã mất.
Khi đọc xong, thật ra vẫn còn rất lờ mờ về cái tựa đề truyện. Trong truyện có cảnh Holden nhìn thấy những đứa trẻ hát về cánh đồng xanh và cuộc đuổi bắt, một bài thơ của Robert Burns (cái ông mà đã từng viết câu "mọi kế họach của chuột và người đều không hoàn hảo" đó). Holden cũng nói rằng nó muốn khi lớn lên nó sẽ làm người bắt trẻ đồng xanh.

Đi tìm trên Wikipedia thì nó lý giải như sau :

Antithetically, the significance of Phoebe and Holden's relationship at the end of the story could be construed as the very sinew that ties the meaning of Holden's journey to the reader. It is in this exchange between the siblings in the park that Holden realizes he is; in fact, the catcher and he then understands that his feelings of hopeless inadequacy and displacement in his world are no longer valid, but that he truly has a purpose. As Holden becomes the catcher, Phoebe will be safe if Holden does not give in, run away and leave her; but rather, he decides to stay by her side and protect her - he does for her what no one would do for him. There is a conveyance of sacrifice in his accountability toward her as he refuses to abandon her and let her fall by the wayside. He will not let her remain a faceless child in a vast and lonely field, ignored and ignorant of the impending cliff.

However, in the final few pages of the novel, Holden realizes that he cannot take control of Phoebe's life and attempt to prevent her from growing up. Inevitably, she will make mistakes as she matures, but he sees that he must allow her to grab the "brass ring" on the merry-go-round - a symbol of adolescent errors. Inevitably, this will include some of what he terms "phoniness." Therefore, Holden has indeed changed over the course of the novel, and has come to terms, to some extent, with his inability to be a "catcher" for Phoebe and all other children - he must allow them to grow up for themselves.



Có một đoạn văn trong sách làm mình lo lắng.

Holden nói :

"Tôi bảo anh tôi thích Ring Lardner và Gasby vĩ đại các thứ. Tôi thích thật đấy. Tôi cũng mê Gasby vĩ đại đến điên lên. Anh chàng Gasby. Anh chàng thật bảnh. Ảnh khiến tôi chết được. Dù sao tôi cũng hơi mừng vì họ đã phát minh ra trái bom nguyên tử. Nếu có một trận chiến khác, tôi sẽ leo lên ngồi ngay trên quả bom ấy. Tôi sẽ tình nguyện làm thế, tôi thề với bạn"

Không hiểu sao, mình hoàn toàn tin là nó sẽ làm như thế thật.
Read More