Friday, 27 January 2017

về thời gian

Bức ảnh này chụp vào buổi chiều nay. Mươi ngày trước, có một người bạn hỏi: “Cô có bao giờ đứng lại trên cầu chữ Y ngắm mặt trời lặn trên Chợ Lớn? Mà phải dừng xe đứng lại cơ chứ chạy ngang là không tính. ”  Tôi chợt nhận ra là mình chưa từng ngắm một hoàng hôn nào như vậy.



Cho nên bữa nay tôi chạy ngang qua cầu, nhìn hoàng hôn đổ xuống thì cầm lòng không được mà phải đứng lại. Mình đi quá vội trong hơn hai mươi năm để chưa từng ngắm hết một hoàng hôn trọn vẹn trên sông. Mà tôi cũng không đứng được quá lâu vì dòng xe vẫn còn đang lưu chuyển. Cho nên tôi đành chụp một tấm ảnh bằng điện thoại, như quán tính. Đến lúc bỏ máy vào túi, tôi mới sựng lại một chút. Mình chụp tấm ảnh này là vì điều gì? Là để sau đó về nhà hay đi đâu mình cũng có thể mở ra xem lại? Xem lại cái gì? Xem một khoảng thời gian mà mình đã không dành cho nó. Giống như một thứ đồ đóng hộp, chứa đầy chất bảo quản để có thể tồn tại lay lắt về sau?

Có rất nhiều điều về thời gian làm tôi suy tư. Sự nhanh chậm, cảm giác về thời gian thay đổi ra sao giữa những thế hệ. Tôi chắc một điều rằng thời gian là một điều vô cùng cá nhân, đến mức khó lòng bộc bạch dãi bày, truy cầu sự thấu hiểu từ người khác. Những ngày ở Huế, tôi nghe kể rằng người xưa xây một căn nhà đến hàng chục năm. Những cột những rường nhà được làm từ gỗ lấy từ rừng về, đem ngâm ba năm dưới bùn rồi lại phơi khô thêm ba năm. Những người xây và chờ đợi sống trong một căn nhà như vậy, đếm thời gian xoay vòng theo niên hiệu mỗi triều đại, hẳn phải có cảm quan về thời gian khác với người sống trong bốn vách bê tông dựng vội cho xong trong vài tháng trước mùa mưa và năm tháng thì cứ đếm tuyến tính tăng lên mãi mãi không ngừng, như một cơn khủng hoảng đàn áp tinh thần. 

Đến bây giờ, thật khó nói về sự nhanh chậm của thời gian. Mọi thứ di chuyển nhanh hơn. Và nhiều bất trắc hơn. Hai người đi bộ có va vào nhau trên đường thì cùng lắm cũng chỉ vỡ một cuộc tình như ca dao “gặp anh ghé nón chạm vai chẳng chào”. Nhưng nhanh hơn một chút đến xe đạp, xe máy, ô tô, sự va chạm nào cũng thành thảm khốc. Thay vì nức nở một cuộc tình, ta thảm khốc với cái chết. 

Cũng kha khá lâu, tôi hỏi một người bạn rằng vì sao tôi có cảm giác người xưa thanh nhàn hơn? Họ gần gũi với mặt trăng, với những ngôi sao, với cây cỏ từng mùa, với những con côn trùng, con chim nhỏ xung quanh. Những sự lặp lại và liên tục tám giờ một ngày, năm mươi hai tuần một năm là một điều vô cùng phi thời gian và phản thời gian. Giống như một thửa đất, sau nhiều vụ cày cấy liên tục, đã trở nên bạc màu, khô khốc.

Càng lúc mọi thứ sẽ càng hiện đại hơn, tân tiến hơn với cái lý lẽ rằng với sự phát triển đó, chúng ta làm mọi việc nhanh hơn, tiết kiệm thời gian hơn. Làm sao để giải thích cho ai đó rằng thời gian không phải là thứ để tiết kiệm nhỉ? Bao lâu rồi mình chưa ngắm một bầu trời chiu chít sao đêm, một dải núi chìm trong những cơn mưa xuân, những cơn sóng từ tốn cập bãi cát, hay thậm chí là ngẩng đầu nhìn mây bay? Thời gian là thứ đòi hỏi con người phải có mặt 100% với nó, không thể cất để dành, không thể lưu trữ. Chúng ta không thể đóng gói thời gian vào những bức ảnh trong điện thoại, để rồi sau đó giữa đêm lại day dứt vì chẳng bao giờ trọn vẹn nhìn hết một hoàng hôn trên sông.

Read More

Monday, 23 January 2017

Umeshu


Lần đầu tiên tôi vào văn phòng của T. là để uống một chai rượu mơ. Trời sẩm tối và tôi rón rén đi lên tầng 20 của một cao ốc xa lạ, cảm giác như mình đang trườn vào một tấm chăn của người khác. Lén lút.

Phòng họp của T. có một vách kính nhìn ra toàn bộ khu trung tâm của quận 1, thứ làm cho một ô vuông lơ lửng giữa trời trở nên có giá trị. Chúng tôi trỏ tay vào từng tòa nhà, nói về chúng. Có những tòa chỉ tuyền dân tài chính ngân hàng, có những tòa có toàn người Nhật, có những tòa ngậm đầy những buổi khiêu vũ suốt đêm.

Tôi duỗi chân, ngồi rất lâu chờ cho cơn chếnh choáng say lắng xuống. Rượu đằm thắm, êm ái. Lần này khi đứng từ một vách kính cao ốc nhìn xuống, tôi không còn muốn nhảy xuống nữa. 

Khi ra đến cửa, tôi quay lại hỏi T. : "Vậy những ngọn đèn của mấy cao ốc nào khi nào tắt?" T. trả lời: "Cũng khuya lắm. Có lẽ cũng có thể là gần sáng, 5-6 giờ chi đó."

Hình ảnh đó làm tôi buồn. Chẳng có ai đứng ở đây lúc 5 giờ sáng để nhìn một tòa cao ốc lẳng lặng tắt ngấm đèn giữa lúc tờ mơ chơi vơi.


Read More

Wednesday, 18 January 2017

Thời gian


Ai hay ngày cũ xuân thu mặc thì


Mỗi khi nghe lại câu "từng lời nói rơi về nơi chân đồi", tôi thường nghĩ đến ngọn đồi nhỏ ở Portland. Nó nằm phía cuối khu Hawthorne. Có mộ hồ nước lớn nơi đó. Đi bộ từ từ thì đến nơi. Điều đáng ghét và cũng đồng thời là may mắn của chuyện đi du lịch, đó là biết mình có một hạn định thời gian cận kề. Sự kết thúc là tất yếu và đầy thúc ép thời gian.

Niềm vui thì giống như một cái bánh mì phồng của người dân Nam Á. Lúc mới ra khỏi lò, nó rất to. Nhưng bên trong thì rỗng. Và chẳng mấy chốc sẽ xẹp chỉ còn một dúm. 

Nhưng mà "That’s a truth we manage to live with, Caligula. It doesn't prevent most Romans from enjoying their lunch."

Ở trong cùng một thành phố. Cùng vầng mặt trời đó xuống và lên. Nhưng mà ly biệt khởi sự từ đã rất lâu. 


Read More

Sunday, 1 January 2017


Khi yêu một người, bất kể đó là loại tình yêu gì, điều tốt nhất mà mình có thể làm được chính là sẽ cố gắng đến tận cùng để không trở thành một nỗi khổ tâm của người mình yêu.
Read More

Sunday, 11 December 2016

Script

Khi viết kịch bản, ở vài bản đầu tiên, thể nào cũng có một nhân vật bị thừa ra khỏi câu chuyện.

Trong những lần chỉnh sửa, để chỉn chu, người ta sẽ phải cắt bỏ nhân vật đó đi vì nó không liên quan đến các nhân vật chính. Không biết đặt vào đâu thì được. Cũng không cần thiết.

Có nhiều lần, hay đúng hơn là hầu hết mọi lần, tôi cảm thấy mình là nhân vật như vậy.
Read More

Thursday, 3 November 2016

Lyme

Cô Đẳng Nghiêm chia sẻ về một căn bệnh gây ảnh hưởng đến trí nhớ, theo một cách mà tôi cảm thấy tò mò và muốn biết nhiều hơn (hoặc ngắn gọn là thấy lý thú với tôi)


............



Khoảng tháng 6 năm 2011, tôi bị một loài bọ chét cắn. Con bọ chét này sống trên loài nai (deer tick), gây một bệnh rất nguy hiểm và khó chữa gọi là neurological lyme disease. Tôi chỉ nghĩ một cách đơn giản rằng tôi bị mất sức sau chuyến đi hoằng pháp tại Đông Nam Á và tôi bị cảm cúm nặng. Tôi bị những cơn đau đầu như búa bổ, tôi cảm thấy mệt lả và ngủ rất nhiều.

Lúc đó đầu óc của tôi không tỉnh táo lắm. Tôi có nghĩ đến bệnh Lyme vài lần, nhưng bệnh này rất hiếm, tôi cũng không đủ năng lượng và sự sáng suốt để tìm hiểu thêm. Vì thế tôi đã đợi cả hai tháng trước khi được chẩn bệnh, vi khuẩn đã xâm nhập vào máu, vào các khớp và lên não. Loại vi khuẩn này (bacteria borrelia burgdorferi) tiết ra độc tố làm cái màng bên ngoài (myelin sheath) của các dây thần kinh bị sưng lên và rách đi, gây nên cảm giác tê tê, đau đớn thường xuyên, nó cũng làm cho sự hoạt động dẫn truyền tin tức của các dây thần kinh bị ngưng trệ và bất bình thường. Một khi vào não, loại vi khuẩn này ảnh hưởng đến ký ức ngắn hạn và dài hạn của người bệnh; ví dụ tôi muốn làm chuyện gì đó nhưng chỉ vài phút sau là tôi đã quên mất. Khi nói chuyện và cần nhớ lại một dữ kiện nào đó thì tôi không thể nào nhớ lại được vì trong đầu lúc đó trống trơn. Các chức năng não bộ khác cũng bị xáo trộn, ví dụ như khi nói chuyện, tôi dùng chữ sai, phát âm không chuẩn, nói ấp úng, nói cà lăm hoặc nói lịu. Tôi đánh vần sai cả những chữ rất thông thường, và tôi cảm thấy mình phải cố gắng lắm để có thể viết được một câu văn lưu loát. May mắn thay tôi đã phát hiện những dấu hiệu khác lạ này kịp thời, tự chỉnh lại mỗi từ, mỗi câu, mỗi tư duy với tất cả sự kiên nhẫn và cảm thương cho chính tôi. Nếu 12 năm nay tôi không thực tập theo dõi hơi thở và ý thức về thân tâm tôi thì tình trạng của tôi bây giờ chắc chắn đã khác hẳn, tôi không thể nào chia sẻ những kinh nghiệm này với quý vị ngày hôm nay.


Một cô thiền sinh và cũng là một bác sĩ tâm lý trị liệu kể cho tôi nghe rằng cô cũng bị bệnh Lyme, nhưng vì lúc đó bệnh này chưa được hiểu rõ, nên cô đã không được chẩn đúng bệnh gần cả tám năm sau. Đến khi biết bị bệnh Lyme thì não bộ của cô ta đã bị ảnh hưởng trầm trọng đến nỗi cô không thể hành nghề bác sĩ hay chăm sóc gia đình của cô đúng mức. Cô nói: “Tâm tôi luôn ở trong trạng thái hoang mang và tán loạn... Tôi muốn làm một cái gì đó nhưng tôi đã quên ngay sau đó, không biết phải làm cái gì. Đầu tôi như một cái hộp trống không; tôi cố nhớ nhưng không có một dấu tích nào để tôi bám víu vào và đi ngược lại để nhớ được.” Có nhiều người bị bệnh này có khi lái xe về đến nhà nhưng cứ ngồi hàng giờ trên xe vì không biết chắc đó có phải là nhà của họ hay không.
Read More

Wednesday, 2 November 2016

Q.




hẳn là viết tắt của chữ Quit/quitter.
Giống như người ta nói là luôn có phương án B. 
Đó là viết tắt của chữ Bỏ đi
Read More