Thursday, 3 April 2014

Về hạnh phúc, sinh và diệt





Trích từ những gì đang đọc


Dạo gần đây khi thức dậy vào buổi sáng, lòng thường hay dấy lên những cảm xúc buồn bã rất khó kiểm soát. Vậy nên mình thường cầm theo một quyển sách trước khi ngủ. Lúc thức dậy, mở ra đọc vài trang để thấy lòng nhẹ hơn rồi mới bước xuống giường. Mỗi lần thấy nỗi buồn thương dâng lên lại cố tự nhủ đây chỉ là một cảm thọ nhất thời. Rồi sẽ qua, rồi sẽ qua.

Sáng nay mình đọc đến hai đoạn ở trên và nhớ ra Camus cũng từng viết rằng: "You will never be happy if you continue to search for what happiness consists of. You will never live if you are looking for the meaning of life."

Trong một bài thuyết pháp khác, thầy Hạnh viết những dòng đẹp như thơ:

"Khi chúng ta nâng một tách trà lên để uống, nếu có chánh niệm, có tuệ giác của Bụt, thì chúng ta thấy rằng mây đang nằm đây trong ly trà này. Thay vì đang uống nước chúng ta đang uống mây. Đây là một sự thật rất khoa học. Nó không phải chỉ là thi ca mà thôi.
Tôi đang uống mây và đám mây chiều nay có thể trở thành một bài thơ, hay ngày mai mây trở thành bài pháp thoại. Mây biến hóa vô cùng."
Read More

Wednesday, 26 March 2014

Sandstorm


Murakami có một đoạn viết như thế này:


“Sometimes fate is like a small sandstorm that keeps changing directions. You change direction but the sandstorm chases you. You turn again, but the storm adjusts. Over and over you play this out, like some ominous dance with death just before dawn. Why? Because this storm isn't something that blew in from far away, something that has nothing to do with you. This storm is you. Something inside of you. So all you can do is give in to it, step right inside the storm, closing your eyes and plugging up your ears so the sand doesn't get in, and walk through it, step by step. There's no sun there, no moon, no direction, no sense of time. Just fine white sand swirling up into the sky like pulverized bones. That's the kind of sandstorm you need to imagine.

An you really will have to make it through that violent, metaphysical, symbolic storm. No matter how metaphysical or symbolic it might be, make no mistake about it: it will cut through flesh like a thousand razor blades. People will bleed there, and you will bleed too. Hot, red blood. You'll catch that blood in your hands, your own blood and the blood of others.

And once the storm is over you won't remember how you made it through, how you managed to survive. You won't even be sure, in fact, whether the storm is really over. But one thing is certain. When you come out of the storm you won't be the same person who walked in. That's what this storm's all about.”

*

Nó cũng giống như những mối quan hệ vậy. Con người ta chẳng bao giờ là một thực thể nguyên vẹn, trong suốt, không vấy nhiễm. Như một chiếc mạng nhện mỏng manh, chúng ta giữ lại rất nhiều sương đêm, bụi bặm, phấn hoa, cả xác côn trùng, đôi khi. Chẳng ai duy trì được trạng thái vô nhiễm toàn vẹn trong cõi đời này. Chúng ta là tất cả những gì chúng ta ăn uống, nghe, nói, là tất cả những mối quan hệ mà chúng ta duy trì, tất cả những tình cảm mà chúng ta trao và nhận. Chúng ta hấp thụ vào, nhai nuốt, để cho những mầm ấy nảy nở trong máu thịt và hồn của mình.

Đến một độ tuổi nào đó, người đàn ông, người đàn bà nhận ra trong mình là tất cả những người tình mình từng yêu mến. Mình là tất cả những cuộc tình đã thành hoặc không thành. Tựa như bước ra khỏi cơn bão, mình biết mình khác đi so với thuở xưa.

Chiếc mạng nhện, nó không chọn được việc giữ lại điều gì. Nó bị động tiếp nhận bất kỳ thứ gì gió đưa đến, sa vào lưới nó. Trong Sự bất tử, Kundera kể về trường hợp vợ chồng nhà Galois lúc về già có nuôi một con thỏ. Một ngày nọ họ có việc phải đi xa mà không biết phải thu xếp cho con vật cưng thế nào. Buổi tối hôm đó, vợ Galois dọn lên bàn ăn một món hầm rất ngon. Sau khi Galois ăn xong, bà mới thú nhận đó chính là con thỏ mà họ nuôi. Galois kinh hoàng cố gắng nôn ra tất cả, trong khi vợ ông cảm thấy thỏa mãn vì bây giờ con thỏ là một phần của bà. Kundera hẳn là thiên về việc trình bày suy nghĩ của ông đối với sự chiếm hữu. Trong buổi chiều nay, tôi lại nhớ lại tình tiết này khi ngẫm ngợi về sự chọn lọc hấp thu. Trong rất nhiều cách, vợ Galois đã chọn cách kinh khủng như vậy. Bà chọn hấp thu phần thể xác của con thỏ, để cho nó chuyển hóa vào thể xác của bà.

Câu hỏi là nếu biết đằng nào nó cũng đi vào cơ thể mình, tâm hồn mình, cùng mình lớn lên, già đi, theo mình đằng đẵng hai mươi, ba mươi mấy năm nữa thì liệu mình sẽ chọn lựa hấp thụ lấy phần nào? Mình chọn để lại trong mình những gì?

Buổi chiều hai ngày trước, Sài Gòn giờ tan tầm xấu xí, phố phường nhem nhuốc. Giữa tất cả những kèn rú vang động như tiếng la hét thất thanh của môt đô thị điển hình, mình đã lựa chọn xong, sau đúng một tháng suy nghĩ. Mình chọn giữ lại trong mình những gì đẹp và thanh thản.
Read More

Tuesday, 11 March 2014

Immense




Tôi nhớ láng máng (giờ trí nhớ cái gì cũng chỉ láng máng, thật tệ), trong Và khi tro bụi, có một câu văn rằng khi cầm bút lên vẽ mình hay vẽ gì lên giấy, thứ đầu tiên chúng ta vẽ là những nét viền. Nét viền phân cách chủ thể và thế giới đó. Tôi vẽ tôi nghĩa là tôi vẽ ra biên giới, đường nét phân định tôi tách khỏi thế giới. Nghĩ như vậy làm cho tôi thấy thế giới giống như một làn nước, một loại chất lỏng liền lạc, không rõ được ai vào ai, chỉ khi nào cố tình nhấc mình lên khỏi đó, uốn nắn vào từng nét, sự phân định mới diễn ra. Tách bạch và cô đơn. Cái "tôi" là một thứ rất lẻ loi ở trên đời.

Mấy ngày hôm trước, tôi đọc một bài về cộng nghiệp và biệt nghiệp. Chợt cảm thấy tất cả những con người đang sống trên đời, ai cũng thật khổ sở, lầm lũi đi con đường mà chỉ có mình họ, thồ loại hành lý ký ức chất chồng từ nhiều đời kiếp trước của riêng họ. Không ai có thể thấu hiểu được cho họ những điều họ đã trải qua, cho dù có thân thiết đến mức nào, có gần gũi đến mức nào. Cứ sau mỗi một lần sống, họ lại quên hết, chỉ có sót lại trong ý thức một vài thói quen ăn sâu, rồi lại tái sinh, lại có thêm hành lý nặng nề mà không rõ vì sao. Mỗi con người đều phải tự mang vác lấy chính mình, vừa xa lạ vừa thân thuộc, đi trên một con đường mà phần nhiều là mờ sương, bản thân họ không biết tại sao phải đi, đi đến đâu và sẽ về đâu...

Buổi chiều nay, tôi lại đọc được một đoạn của vị Dalai Latma, là bài này. Ngài viết rằng: "True compassion is not just an emotional response but a firm commitment founded on reason. Therefore, a truly compassionate attitude towards others does not change even if they behave negatively." Nghĩa là lòng từ bi thật sự không phải là thứ tình cảm hay cảm xúc có qua có lại mà là một cam kết chắc chắn được minh định bằng lý trí. Vì vậy dẫu cho người nhận có không đáp lại hay có hành xử tiêu cực thì về bản chất, hành động từ bi không hề thay đổi.

Tôi thấy mình bị hút vào cụm từ "a firm commitment founded on reason". Một cảm giác yêu thương mà không hề mù quáng. Có phải vì vậy mà Uma đã không hề mệt mỏi khi yêu thương Shiva không?
Read More

Saturday, 8 March 2014

Compassion


Một cuối tuần đầy những tin tức và những thứ làm lòng buồn buồn.
Một chiếc máy bay rơi đâu đó trên biển, không tin tức cho hơn 200 người.
Một bài viết hướng dẫn cách thí thực cho các vong hồn, trong đó viết rằng những hồn ma có cổ họng nhỏ chỉ bằng que hương, xin hãy nấu cháo loãng để họ dễ nuốt và Atula thì không thể ăn được cơm gạo trong bát cơm nên phải rải xuống đất cho họ. Lại nhớ năm nào đọc bài viết về Atula, kể rằng họ vĩnh viễn không ăn hết nổi được một bát cơm, cứ ăn thì cơm gạo biến thành bùn đất, rác rưởi.
Một giấc mơ ban trưa, thấy những đứa trẻ cứ hát những bài đồng dao cũ, nghe giai điệu quẩn quanh như nhiều cuộc đời trước đã từng nghe.

Một cuộc nói chuyện để thấy được rằng có những con người lựa chọn vĩnh viễn từ chối hết tất cả chỉ vì họ tin khắc sâu vào trong lòng rằng họ không xứng đáng được yêu thương. Nếu hỏi rằng lòng có thương không, mình sẽ trả lời rằng có, rất đáng thương, đáng thương vô cùng. Mình thật sự thấy rất tội nghiệp cho một đời sống như vậy. Nhưng mình không phải là Bồ tát vô lượng, mình không có năng lực như ngài, để ban phát tình thương và sự vô úy mãi mãi.  
Lại nhớ trong một bài thuyết pháp, thầy Hạnh nói rằng trong lòng mỗi con người là đầy đủ tất cả các cõi, tùy theo lòng mà phần nào thức dậy. Mình nhớ câu: có cả con quỷ đói tình thương, mỗi lần thức dậy lại than vãn rằng sao không ai thương tôi... Lúc nghe, lòng rất thật sự buồn, giờ nhớ lại cũng vẫn thấy buồn.


Nhiều thứ thật đáng buồn ở trên cuộc đời này và nhiều cuộc đời khác. Thấy lòng nức nở.




Read More

Monday, 3 March 2014

.


Đi xa về, thấy mẹ đã đào gốc cây trước nhà lên, cẩn thận trồng xuống lại nơi nhiều đất và thuận tiện cho việc tưới nước hơn. Cái cây nảy mầm từ một hạt vú sữa ai đó ăn xong vứt vào chiếc chậu nhỏ. Thế rồi nó lớn, vượt quá kích thước của một chiếc chậu cảnh. Nó cứ vươn lên mãi, cao vượt cả cổng nhà. Đến tuần trước thì nó nghiêng hẳn sang một bên, chực ngã. Mẹ nói, rễ của nó đã chạm đến nơi không thể lan tỏa thêm được nữa, nó không còn nơi bám víu thêm vào.


Buổi chiều về đến nhà, nhìn thấy cái cây ở vị trí mới, lá héo và rũ xuống; không biết nó có sống tiếp được không. Nhiều thứ trên đời tưởng là mạnh mẽ, sống hoài sống hủy nhưng hóa ra lại mỏng kiếp, nhiều thứ tưởng là yểu mệnh, hóa ra lại sống hoài...

Và cũng có những thứ như cỏ dại rễ nông, chỉ cần một tay nhấc, thế là mọi dấu vết sống trước nay đã không còn. Tình cảm, cũng dăm bảy loại như vậy.


Read More

Tuesday, 18 February 2014

Tràn bờ


Bất chợt đọc thấy tin một dòng sông tràn bờ.

Báo viết: một người phụ nữ qua đời và một người đàn ông phải nhập viện vì một phần tòa nhà đổ sập xuống nơi họ đang đỗ xe. Đó là vào ngày thứ 6. Cuối bài báo, người ta lại viết một bà già tám mươi lăm tuổi chết trên boong tàu, ngã xuống quá bất ngờ vì tàu chao đảo quá mạnh trong cơn bão...

Đột nhiên nhớ lại cảnh cuối cùng trong phim Rouge của Kieslowski. Những người sống sót sau cơn thiên tai, gương mặt không chút vui sướng hay đau khổ. Duy chỉ có nỗi bàng hoàng. Bàng hoàng vì đời sống, vẫn còn hay chấm dứt. Đây, đó, nọ, kia. Những nỗi có nói ra cũng không thể hiểu hết được.

Vài tháng trước, M. post một đoạn clip nhạc của Tavener, bài "As one who has slept", nền quay một cảnh dòng sông tràn bờ, từ từ dâng cao, nhấn chìm một ngôi nhà. Nhạc cứ chậm rãi, film quay chậm rãi, như con mắt nhìn của kẻ thứ ba, dửng dưng nhìn vào. Không chút hoảng loạn. Mà thật ra cũng là con mắt nhìn của kẻ ngoài cuộc, là chính ta. Nhưng trong cái chậm rãi của con nước dâng rồi xoáy, thước phim đen trắng tự cũng có chút như xiết lấy cổ họng của người xem...

Đoạn clip đã bị remove khỏi youtube, còn John Tavener thì đã qua đời, chỉ sau vài ngày mình xem đoạn phim ấy.

Đêm nay có dòng sông nào tràn bờ nữa, lẳng lặng dâng cao, lẳng lặng nhấn chìm... Sự nghẹt thở của đời sống, của mối tình cảm này, rồi cũng đến lúc tràn bờ, khi không một ai hay biết.


"As one who has slept, the Lord has risen
And rising he has saved us..."
Read More

Friday, 10 January 2014

For a lost star - Gu Cheng





Why are you always watching me
all alone
not as beautiful as Cygnus
not as plentiful as the Sisters
since the very beginning it has been so
no fault of your own

rather, the blame is mine
I've left so many people behind
or perhaps they've left me
I have not grinning flowers
no habit of distributing happy looks
I'm usually silent  before the sages

Silent like a cloud at dusk 
I do not know
do not know what you want, really I don't
entwining acacia tree conceal the sky

I'd guess there will be many more nights like this
which is to say
I don't want you to be alone again


Read More