Tuesday, 11 March 2014

Immense




Tôi nhớ láng máng (giờ trí nhớ cái gì cũng chỉ láng máng, thật tệ), trong Và khi tro bụi, có một câu văn rằng khi cầm bút lên vẽ mình hay vẽ gì lên giấy, thứ đầu tiên chúng ta vẽ là những nét viền. Nét viền phân cách chủ thể và thế giới đó. Tôi vẽ tôi nghĩa là tôi vẽ ra biên giới, đường nét phân định tôi tách khỏi thế giới. Nghĩ như vậy làm cho tôi thấy thế giới giống như một làn nước, một loại chất lỏng liền lạc, không rõ được ai vào ai, chỉ khi nào cố tình nhấc mình lên khỏi đó, uốn nắn vào từng nét, sự phân định mới diễn ra. Tách bạch và cô đơn. Cái "tôi" là một thứ rất lẻ loi ở trên đời.

Mấy ngày hôm trước, tôi đọc một bài về cộng nghiệp và biệt nghiệp. Chợt cảm thấy tất cả những con người đang sống trên đời, ai cũng thật khổ sở, lầm lũi đi con đường mà chỉ có mình họ, thồ loại hành lý ký ức chất chồng từ nhiều đời kiếp trước của riêng họ. Không ai có thể thấu hiểu được cho họ những điều họ đã trải qua, cho dù có thân thiết đến mức nào, có gần gũi đến mức nào. Cứ sau mỗi một lần sống, họ lại quên hết, chỉ có sót lại trong ý thức một vài thói quen ăn sâu, rồi lại tái sinh, lại có thêm hành lý nặng nề mà không rõ vì sao. Mỗi con người đều phải tự mang vác lấy chính mình, vừa xa lạ vừa thân thuộc, đi trên một con đường mà phần nhiều là mờ sương, bản thân họ không biết tại sao phải đi, đi đến đâu và sẽ về đâu...

Buổi chiều nay, tôi lại đọc được một đoạn của vị Dalai Latma, là bài này. Ngài viết rằng: "True compassion is not just an emotional response but a firm commitment founded on reason. Therefore, a truly compassionate attitude towards others does not change even if they behave negatively." Nghĩa là lòng từ bi thật sự không phải là thứ tình cảm hay cảm xúc có qua có lại mà là một cam kết chắc chắn được minh định bằng lý trí. Vì vậy dẫu cho người nhận có không đáp lại hay có hành xử tiêu cực thì về bản chất, hành động từ bi không hề thay đổi.

Tôi thấy mình bị hút vào cụm từ "a firm commitment founded on reason". Một cảm giác yêu thương mà không hề mù quáng. Có phải vì vậy mà Uma đã không hề mệt mỏi khi yêu thương Shiva không?
Read More

Saturday, 8 March 2014

Compassion


Một cuối tuần đầy những tin tức và những thứ làm lòng buồn buồn.
Một chiếc máy bay rơi đâu đó trên biển, không tin tức cho hơn 200 người.
Một bài viết hướng dẫn cách thí thực cho các vong hồn, trong đó viết rằng những hồn ma có cổ họng nhỏ chỉ bằng que hương, xin hãy nấu cháo loãng để họ dễ nuốt và Atula thì không thể ăn được cơm gạo trong bát cơm nên phải rải xuống đất cho họ. Lại nhớ năm nào đọc bài viết về Atula, kể rằng họ vĩnh viễn không ăn hết nổi được một bát cơm, cứ ăn thì cơm gạo biến thành bùn đất, rác rưởi.
Một giấc mơ ban trưa, thấy những đứa trẻ cứ hát những bài đồng dao cũ, nghe giai điệu quẩn quanh như nhiều cuộc đời trước đã từng nghe.

Một cuộc nói chuyện để thấy được rằng có những con người lựa chọn vĩnh viễn từ chối hết tất cả chỉ vì họ tin khắc sâu vào trong lòng rằng họ không xứng đáng được yêu thương. Nếu hỏi rằng lòng có thương không, mình sẽ trả lời rằng có, rất đáng thương, đáng thương vô cùng. Mình thật sự thấy rất tội nghiệp cho một đời sống như vậy. Nhưng mình không phải là Bồ tát vô lượng, mình không có năng lực như ngài, để ban phát tình thương và sự vô úy mãi mãi.  
Lại nhớ trong một bài thuyết pháp, thầy Hạnh nói rằng trong lòng mỗi con người là đầy đủ tất cả các cõi, tùy theo lòng mà phần nào thức dậy. Mình nhớ câu: có cả con quỷ đói tình thương, mỗi lần thức dậy lại than vãn rằng sao không ai thương tôi... Lúc nghe, lòng rất thật sự buồn, giờ nhớ lại cũng vẫn thấy buồn.


Nhiều thứ thật đáng buồn ở trên cuộc đời này và nhiều cuộc đời khác. Thấy lòng nức nở.




Read More

Monday, 3 March 2014

.


Đi xa về, thấy mẹ đã đào gốc cây trước nhà lên, cẩn thận trồng xuống lại nơi nhiều đất và thuận tiện cho việc tưới nước hơn. Cái cây nảy mầm từ một hạt vú sữa ai đó ăn xong vứt vào chiếc chậu nhỏ. Thế rồi nó lớn, vượt quá kích thước của một chiếc chậu cảnh. Nó cứ vươn lên mãi, cao vượt cả cổng nhà. Đến tuần trước thì nó nghiêng hẳn sang một bên, chực ngã. Mẹ nói, rễ của nó đã chạm đến nơi không thể lan tỏa thêm được nữa, nó không còn nơi bám víu thêm vào.


Buổi chiều về đến nhà, nhìn thấy cái cây ở vị trí mới, lá héo và rũ xuống; không biết nó có sống tiếp được không. Nhiều thứ trên đời tưởng là mạnh mẽ, sống hoài sống hủy nhưng hóa ra lại mỏng kiếp, nhiều thứ tưởng là yểu mệnh, hóa ra lại sống hoài...

Và cũng có những thứ như cỏ dại rễ nông, chỉ cần một tay nhấc, thế là mọi dấu vết sống trước nay đã không còn. Tình cảm, cũng dăm bảy loại như vậy.


Read More

Tuesday, 18 February 2014

Tràn bờ


Bất chợt đọc thấy tin một dòng sông tràn bờ.

Báo viết: một người phụ nữ qua đời và một người đàn ông phải nhập viện vì một phần tòa nhà đổ sập xuống nơi họ đang đỗ xe. Đó là vào ngày thứ 6. Cuối bài báo, người ta lại viết một bà già tám mươi lăm tuổi chết trên boong tàu, ngã xuống quá bất ngờ vì tàu chao đảo quá mạnh trong cơn bão...

Đột nhiên nhớ lại cảnh cuối cùng trong phim Rouge của Kieslowski. Những người sống sót sau cơn thiên tai, gương mặt không chút vui sướng hay đau khổ. Duy chỉ có nỗi bàng hoàng. Bàng hoàng vì đời sống, vẫn còn hay chấm dứt. Đây, đó, nọ, kia. Những nỗi có nói ra cũng không thể hiểu hết được.

Vài tháng trước, M. post một đoạn clip nhạc của Tavener, bài "As one who has slept", nền quay một cảnh dòng sông tràn bờ, từ từ dâng cao, nhấn chìm một ngôi nhà. Nhạc cứ chậm rãi, film quay chậm rãi, như con mắt nhìn của kẻ thứ ba, dửng dưng nhìn vào. Không chút hoảng loạn. Mà thật ra cũng là con mắt nhìn của kẻ ngoài cuộc, là chính ta. Nhưng trong cái chậm rãi của con nước dâng rồi xoáy, thước phim đen trắng tự cũng có chút như xiết lấy cổ họng của người xem...

Đoạn clip đã bị remove khỏi youtube, còn John Tavener thì đã qua đời, chỉ sau vài ngày mình xem đoạn phim ấy.

Đêm nay có dòng sông nào tràn bờ nữa, lẳng lặng dâng cao, lẳng lặng nhấn chìm... Sự nghẹt thở của đời sống, của mối tình cảm này, rồi cũng đến lúc tràn bờ, khi không một ai hay biết.


"As one who has slept, the Lord has risen
And rising he has saved us..."
Read More

Friday, 10 January 2014

For a lost star - Gu Cheng





Why are you always watching me
all alone
not as beautiful as Cygnus
not as plentiful as the Sisters
since the very beginning it has been so
no fault of your own

rather, the blame is mine
I've left so many people behind
or perhaps they've left me
I have not grinning flowers
no habit of distributing happy looks
I'm usually silent  before the sages

Silent like a cloud at dusk 
I do not know
do not know what you want, really I don't
entwining acacia tree conceal the sky

I'd guess there will be many more nights like this
which is to say
I don't want you to be alone again


Read More

Sunday, 24 November 2013

| |


a. Đây là ánh sáng ở căn nhà cũ, ảnh chụp năm 2006 hay 2007 chi đó. Căn nhà giờ nằm bên kia con sông, chỉ cách văn phòng làm việc hiện thời chưa đầy 5 phút đi bộ. Căn nhà có cổng xanh màu trời và một gốc mai lớn, quanh năm rũ lá xuống cái nền sân hơi ngả giữa nâu úa và vàng cam. Ở trên cành cây, nhánh chìa về hướng balcony, có một chiếc tổ ong nhỏ xíu. Nó trống rỗng. Những con ong, không hiểu vì lý do gì, đã bỏ tổ đúng vào một buổi sáng mùa xuân.


b. Sáng nay tỉnh dậy, tôi cố nhớ lại những chi tiết của giấc mơ đêm qua. Có những dòng chữ trên một lá thư mà hễ tôi đọc thành tiếng, cổ họng tôi như bị ai đó xiết chặt. Khó thở. Lúc tỉnh dậy, đi xuống cầu thang, tôi nhìn ra bên ngoài sân. Cây quất qua đợt rũ lá, những nhánh quả trĩu trịt, sau nhiều tháng, giờ ửng lên một màu rám hồng hồng dưới nắng. Tháng mười một đột nhiên có những ngày rất nóng, đến độ bước ra bên ngoài một lúc, có thể cảm nhận được da mình như đang bị hun lên.


a. Tôi ở trong căn nhà cũ hai lần. Dọn đến, dọn đi rồi lại quay trở lại, sau đó lại dọn đi vĩnh viễn. Bạn bè và các mối liên hệ cũ hầu như đều có liên quan đến ngôi nhà này. ở bên hông nhà có một hành lang nhỏ. Mẹ hay phơi quần áo nơi đó, còn tôi thì trồng vài chậu cây. Có lúc chúng sống, có khi chúng chết. Cây hoa quỳnh chết sau mùa hè, bao nhiêu nỗ lực cũng không cứu được. Vì tôi chẳng hiểu gì về nó cả. Lượng nước, phân bón, ánh sáng, không có cái nào vừa đủ và hài hòa cho một cái cây. Đến một cái cây tôi cũng không hiểu được nó cần gì.


b. Tôi vừa viết vừa nghe bản La Folia của Corelli. Nhưng đầu tôi thì nhớ đến bản nhạc trong Nausica từ mùa hè năm 2007. Tâm trí con người có thể tự xé nhỏ thành từng mẩu, lang thang đây một ít, đó một ít. Một chút ở quá khứ, một chút ở tương lai. Có thể như vậy, diễn ra song song. Nhưng cảm giác chung cuối cùng vẫn sẽ là không dễ chịu. Giống như viết một đoạn văn về hiện tại rồi lại viết một đoạn văn về quá khứ rồi lại quay lại ngay lập tức với hiện tại. Như thể bứt nhỏ tâm trí và cảm xúc ra thành từng phần, lay tỉnh nó liên tục từ nơi này sang nơi khác. Như thể mình nhận ra, đi song hành như vậy, cuộc đời mình chập nát và rối ren ra sao. Có thể, nhưng không nên. Khổ sở vậy để làm gì đâu.
Read More

Wednesday, 13 November 2013

.


1. Hầu hết những người không may mắn với việc trồng trọt đều nói: "Tôi không hiểu vì sao nó chết. Tự nhiên nó cứ héo dần rồi chết". Mọi cái chết đều có nguyên do. Nguyên do từ sự không hiểu biết, thiếu thấu hiểu. Người trồng cây không hiểu quy luật và nhu cầu của cái cây. Ít nước, nhiều nước, lắm nắng, khô hanh, tỉa cành, rung rễ. Có khi chỉ là những lý do quá sức bình thường, nhưng cũng đủ làm cái cây chết. Không phải là họ thờ ơ, chỉ là họ không hiểu.

Tình cảm giữa hai người cũng vậy thôi. Chết vì sự không hiểu.

2. Gần đây tôi cứ có cảm giác về việc "sử dụng con người". Trong các mối quan hệ, dần dần cũng không còn biết được ai có tâm ý thật sự. Ai cũng cần một vài người nào đó sắm vai bổ trợ cho những nhu cầu còn thiếu. Một người để trò chuyện, một người để la cà, một người để khai thác tư tưởng, một người để phỏng theo lối ăn mặc hoặc tư tưởng.

Không có tình thương vô điều kiện. Unconditional love does not exist. Ít ra là họ làm tôi cảm nhận sự không tồn tại đó đến từ phía họ.

Tôi phiền lòng. Tâm ý của tôi chỉ là nắm tro tàn, tôi không muốn trở thành "người được sử dụng".
Read More